Ang Una Kong Memory Verse

Anim na taon ako nang mabuklat ko ang 1905 Tagalog King James Version ng aking lola na siyang unang naging mananampalataya sa aming pamilya. Ang sarap basahin ng old Tagalog verses. Kahit nawi-weirdohan ako sa ispeling ng ilang salita, para naman akong nata-time space warp sa panahon ng Doctrina Cristiana noong panahon ng mga Kastila.

Sinanay kaming dumalo ng Sunday service. Pinagdadala kami ng mabibigat na black bible at bibigyan ng barya para ilagay sa malaking kahon sa harap ng altar kapag offertory period na. Tuwing bakasyon, regular kaming pinadadalo ng Vacation Bible School. Enjoy sayawin ang Filipino version ng “If I were a butterfly”. Ibang level ang talas ng aking memorya. Feeling ko mas madami akong alam na memory verses noon kaysa ngayon.

Pero sa lahat ng aking nabasa, isang Bible verse ang tumatak sa mura kong isipan. Ito ang unang Bible verse na ipinakabisa sa amin ni Teacher Cora. Lubos kong naunawaan ang kahulugan nito nang magkaroon ako ng personal na relasyon kay Cristo mahigit sampung taon ang nakalipas. Ito ang bumuhay sa aking espiritu upang mas lalong kilalanin ang Panginoon.

Kinabukasan, nakita ni Juan si Jesus na lumalapit sa kanya. Sinabi niya, "Narito ang Kordero ng Diyos na nag-aalis ng kasalanan ng sanlibutan! (Juan 1:29)

Nakakatuwang isipin na ang una kong imahe ni Jesu-Cristo ay isang tupang alay—mapagkumbaba at handang mamatay para sa ating lahat. Ika nga ni San Pablo (Roma 8:5). 

Mahirap mangyaring ialay ninuman ang kanyang buhay alang-alang sa isang taong matuwid---bagamat maaaring may mangahas na gumawa nito alang-alang sa isang mabuting tao. Ngunit ipinadama ng Diyos ang kanyang pag-ibig sa atin nang mamatay si Cristo para sa atin noong tayo'y makasalanan pa.

Laging binabalik ako ng pangungusap na ito sa katotohanang walang ibang makakapaglinis ng aking puso at damdamin maliban kay Jesu-Cristo. Namatay siya sa krus para sa akin hindi dahil mabuti ako kundi mabuti Siya. Taal akong makasalanan (Roma 3:23, 6:23). Si Jesu-Cristo ang naging sakripisyo upang mapahinuhod ang Diyos at upang maging matuwid ako sa paningin Niya (2 Corinto 5:21).

Hindi hinintay ni Lord na maging mabait ako, maging maayos ang ugali, maging banal, bago siya nagdesisyon na mamatay para sa akin. Minahal na Niya ako kahit ako ay sobrang pasaway at rebelde sa lahat ng Kaniyang naisin.

Nasa atin ang Bibliya upang makilala nang lubos si Jesu-Cristo. Siya ang tunay na laman ng bawat pahina nito. Tandaan: mahirap isapuso ang Salita ng Diyos kung hindi muna natin maisasaulo. Ganundin, nagbabasa tayo ng Bibliya hindi upang magkamal lamang ng impormasyon. Binabasa natin ito upang lubos nating makilala ang ating Manlilikha at baguhin tayo ng Kaniyang Salita.

Ikaw, ano ang unang memory verse mo?

MGA TINAMAAN TAYO NG PAPUTOK!

Sa isang bansang masayahin at maibigin sa fiesta at pagdiriwang, bahagi na ng ating kultura ang magpaputok. Isa sa inaabangang kaganapan ay ang magagandang fireworks display sa pagsalubong sa bagong taon at pagiingay upang mapalayas raw ang masasamang espiritu sa pagpasok ng taon. Ngunit sa kabila ng kasiyahang dulot ng makukulay na paputok, mayroon ding bantang panganib ang iresponsable nitong paggamit. Ito ang kailangan ng agarang solusyon.

Kakabit na ng pagdiriwang natin sa bagong taon ang pangamba na may masusugatan,  mapuputulan ng kamay at daliri, masusunugan at masasawing buhay dahil sa ligaw na bala. Napapalitan ng kalungkutan ang anumang kasiyahan. Taon-taon, laging naka-white alert ang hospital sa iba’t ibang panig ng bansa hanggang ika-5 ng Enero.

Nagiging ritwal na lamang sa media ang pagpapakita ng mga duguan at umiiyak na mga biktima. Bagaman nakakatulong ang mga nakakarimarim na mga imahe na ipinapakita sa publiko, hindi ito sapat upang wala nang mabiktima.

Sa pagsalubong ng taong 2015, ayon sa report ng Department of Health, mas bumaba ang porsyento ng nabiktima ng paputok. Ganunpaman, aminado rin si acting DOH secretary Janette Loreto-Garin na isang “unnecessary government expenditures” ang paglalaan ng P70M ng gobyerno para lang sa mga mabibiktima ng paputok.

Nangungunang potensiyal na maging biktima ng pagdiriwang ang maraming kabataan na siyang gumagamit ng mumurahing paputok tulad ng piccolo at watusi. Hindi lamang iyan, marami rin sa kanila ang ginagamit bilang child laborers sa mga pabrika ng paputok, isang bagay na kailangang seryosong tutukan ng pamahalaan.

Matindi rin ang masamang epekto sa kalikasan at kalusugan ng mga pulbura na nagkalat sa hangin at lansangan matapos ang magdamag na pagpapaputok. Sangkaterba ring mga papel, sunog na mga gulong at mga dumi bunga ng pagdiriwang ang kailangang linisin.

Sa lahat ng ito, panahon na upang amyendyahan at pag-aralan muli ang implementasyon ng Republic Act 7183 na siyang nagtatakda ng regulasyon ukol sa paggawa at pagbebenta ng mga paputok. Bagaman naging matagumpay ang batas upang mapigilan ang ilegal na paggawa ng paputok sa mga lokal na industriya, tumataas naman ang pagdagsa ng mga imported pyrotechnics na hindi nakokontrol ng pamahalaan.

Kailangang ugatin natin ang problema. Mas kaunting magpapaputok, mas bababa ang bilang ng mabibiktima. Marapat lamang pakinggan ang panawagan na magpasa ng batas na magbabawal sa pagpaputok sa buong bansa lalo na sa mga residential areas. Sa kasalukuyan, may nakahain sa Senado na mga Bills mula kay Senador Miriam Defensor-Santiago at Tito Sotto. Sa dami ng nabibiktima ng paputok taon-taon, dapat lamang na bigyan-pansin ang mga legislative proposals na ito.

Mahalaga ang papel na gagampanan ng mga local government units sa isyung ito. Kung nagawa ng Davao City simula pa noong 2001 na gawin ang torotot bilang alternatibong paingay sa pagsalubong ng taon, kaya rin itong gawin ng ibang siyudad at munisipalidad sa bansa. Sa katunayan, sumunod na ang ibang LGUs tulad ng Muntinlupa City, Pateros, Baguio City, Zamboanga City, Kidapawan City at Bacolod City. Usapin lang ito ng political will ng mga local chief executives.

Huwag nating atakihin ang sintomas kung hindi sugpuon ang ugat ng problema. Kung masasawata ang pagpapaputok, unti-unti ring masasawata ang bilang ng mga nabibiktima. May mas mainam at ligtas na paraan upang salubungin ang taon. Gawing sentralisado ang pagpapaputok at fireworks display sa bawat lugar. Dapat lamang na maging “preventive” ang tugon ng pamahalaan sa bagay na ito. Hindi masamang magdiwang ngunit mas mahalaga ang buhay kaysa anumang pansamantalang kaligayahan.

BAGO KAYO MAG-ASAWA...

Sa pagdaan ng panahon, tumaas ang kaso ng annulment cases na isinasampa sa ating family courts at Office of the Solicitor-General. Hindi magandang senyales ito. If you want to have a good marriage in the future, you must prepare for it. Some tips on how to make your marriage healthy.

PAGMAMAHAL – Love is a conscious decision. Hindi magtatagal ang pagsasama kung matapos ang euphoria ng courtship at wedding stage, biglang magbabago ang romantic treatment mo sa iyong partner. Remain loving. Marriage is hard work. You must be intentional in maintaining the fire of love and romance, each and everyday. Nurture and enhance the relationship. Hindi dapat natatapos ang ligawan. Dapat may regular na date ang mag-asawa.

PAMILYA ng isa't isa - Bago ka mag-asawa alamin mo na ang uri ng pamilya ng iyong makakasama. Matatanggap mo ba sila? Package deal iyan. At kung kayo ay nagsasama na, ang away ng mag-asawa ay hindi dapat umabot sa kanila, kung kaya ninyong resolbahing dalawa. Huwag palawakin ang war zone. Tanggapin, unawain at mahalin ang inyong mga biyenan at in-laws. Sila ang inyong kanlungan kapag nagkakaproblema ang samahan.

PERA – May mali ang isang kanta. Saying I LOVE YOU to each other alone shall not keep you alive. Bago mag-asawa, dapat mulat ka na sa katotohanang dapat may pambayad kayo sa kuryente at tubig, may pambili ka ng bigas, gatas ng anak, sabon, kape, asukal at kung ano-ano pa. Masakit sa ulo ang mag-isip kung paano kakain sa araw-araw.  Paghandaan din ang panganganak ni misis. Mag-impok. Magtipid. Huwag maging maluho. Have passive income. Mag-business kung puwede at huwag umasa lang sa suweldo. Matutong maghigpit ng sinturon sa panahon ng kagipitan.

PAGTUPAD sa gawaing-bahay – Kahit may salapi kayo para mag-hire ng kasambahay, kailangang marunong din kayong maghugas ng pinggan, maglampaso ng sahig at maglaba ng iyong damit. Magbasa ng cook books at manood sa Youtube para masarap ang pagkain ng pamilya at hindi lang puro de-lata at instant noodles. Pag-aralan ang pag-aayos ng mga simpleng sira sa tahanan-tumutulong gripo, butas na bubong, at kung ano-ano pa. Hindi mo kailangang mag-gym para pumayat. Isama mo lang sa regular exercise ang paglilinis ng bahay ay solb ka na.  IMPORTANT: Huwag magpakiramdaman sa household chores. Take the initiative. Baka makita ninyo ang sarili ninyong natutulog sa kama kasama kasama ang mga ipis at daga.

PAGPAPATAWAD – You must learn this even before you tie the knot. Maraming masamang ugali ng iyong partner ang dapat mong tanggapin dahil hindi madaling baguhin. Kapag hindi mo natanggap iyan, giyera patani ang drama ninyo. Huwag ring hayaang tumagal ang away dahil liliit ang iyong mundo at bibigat ang iyong dibdib. Ikaw ang siguradong talo. Forgive as Christ forgave you. Magdesisyon ka na ngayon na kailang magpapatawad ka. Bubuuin mo ang relasyon dahil hindi makakabuti sa iyo kung kayo ay maghihiwalay. Pinag-isa kayo ng Panginoon at dapat lamang magsama habang-buhay. Sa mga biktima ng domestic abuse, hindi madali ang proseso subalit walang imposible sa Panginoon.

PAGKAKAIBIGAN – Ang pag-aasawa ay isang partnership. Hindi ka dapat nagdedesisyon at gumagalaw kung walang approval ng iyong partner. Walang iwanan. Walang mauuna at mahuhuli. Ika nga ng kanta, dapat laging sabay kayo sa lahat ng bagay—katawan, espiritu, isipan, damdamin at pakikisalamuha sa mga tao. Be loyal and trustworthy. Kapag nawala na ang tiwala, guguho ang pagkakaibigan.  Preserve the friendship and you can surely make it forever.

PAGMAMAHAL SA PANGINOON – Ang pag-aasawa ay binubuo ng tatlong partido—si Lord at kayong dalawa. Si Lord dapat ang sentro ng relasyon. Wala kayong gagawin na hindi nakalulugod sa Kaniya. Kahit mayroon nang gustong makipaghiwalay, hindi puwede iyan kasi ayaw ni Lord ng paghihiwalay ng mag-asawa. Kapag may problema, sa Kaniya lumapit at magpaayos ng puso. Kapag nakita mo ang iyong sarili na totally submitted sa Kaniya, mas mauunawaan mo ang kahinaan ng iyong partner. Mamahalin mo siya katulad ng pagmamahal sa iyo ng Panginoon. Spiritual unity is a must sa relasyon. 

LOVESTRUCK: Sakit Edition (Overview)

Challenging ang pagsusulat ng fourth instalment ng Lovestruck series. Kailangang galugarin at halukayin ko muli ang mga counselling requests sa FB/email inbox ko upang makita ang “pattern” ng mga kamalian sa relasyon. Kung isa-summarize ko ang mensahe ng librong ito sa isang pangungusap, ito iyon: “Matuto tayo sa kamalian ng iba.”

Lagi nating naririnig na experience daw ang best teacher. I beg to disagree. Kulang ang statement. Evaluated experience ang dapat na nagtuturo sa atin. Kaya paulit-ulit ang pagkakamali sa relasyon ay dahil hindi natututo ang marami sa kanilang kamalian at sa masamang karanasan ng iba. Tuldukan na natin iyan sa lalong madaling panahon.

Ang bawat chapter ng librong ito ay naglalaman ng mga kwentong tumatalakay sa walong common relationship blunders na kalimitang inilalapit sa akin for counseling (online at offline). Ang iba, nadapa na at sumumpang hindi na uulitin ang kanilang grand bloopers. Ang iba, bumabangon pa rin at nagpapatuloy sa laban sa buhay. Don’t worry, bagay din ito sa mga malinis pa ang emotional record. Huwag na ninyong hintaying kayo naman ang magkalasog-lasog ang puso. Identify na natin ang mga land mines sa relasyon.

Sisimulan natin ang kuwentuhan sa mga dahilan kung bakit tayo nasasaktan sa relasyon (Mahal na Mahal Kita Kahit Ang Sakit Sakit Na). Kasunod nito ang pag-unawa sa kung paano humulagpos mula sa isang sa isang disaster na pagsasama (Let it Go! Let It Go!). Lahat ng nag-endo kailangang maayos na maisara. After that, move on na!

Laman ng pangatlong kabanata ang notorious reason bakit maraming singles ang nababasted kahit wala pang karelasyon—ang espiritu ng pagiging assumero at assumera (Akala Mo Lang Meron Pero Wala! Wala! Wala!). Don’t forget the golden rule: iwas asa, para iwas nganga.

Kailan kayo dapat ituring na magkaibigan lang o magka-IBIGan na? (Oh, Yes Kaibigan Mo Lang Ako, Kaibigan Mo Lang Ako!). Ito ang chapter para sa mga tumatambay sa maraming zones—friendzoned, kuya-zoned, ate-zoned, siopao-zoned (akala mo special relationship na, bola-bola lang pala). Isama mo na ang Twilight zone kapag na-busted ang relasyon.

Chapter 5 explores the dynamics of betrayal in relationship. Mas malalim ang pinagsamahan, mas mahirap makarecover sa kataksilan (Once, Twice, Thrice? Gaano Kadalas ang Minsan?). Swak na swak ito lalo na sa mga asawang inabandona at iniwang luhaan.

Para naman sa mga may damdaming “nalugi” ang chapter 6 (You Had Me At My Best But You Chose to Break my Heart). Sila iyong mga  nagbuhos ng matinding pagmamahal, panahon, pera pati pato at panabla pero sinemplang pa rin ng partner nila.  Paano makakabangon sa ganitong ouch moments ng buhay?

Hindi mawawala sa listahan ang mga isyung nakakabit sa irresponsible sexual behaviour (Just Shut Up and Kiss Me…But Don’t You Dare Fall in Love with Me!). Basahin natin ang mga kuwento ng mga nadapa sa Chapter 7.

Ang pinakahuling bahagi ay ang chapter ng pag-asa (Tell Me Where It Hurts). Sa  kabila ng mga gula-gulanit na kaluluwa at mga matang wala nang mailuluha, may nag-aabang na pag-asa mula sa Panginoon. Iyon ang pinakamahalaga.

Pagkatapos ng Sakit Edition, of course, may kasunod pa. Always smile kapatid!

5 UPCAT-TAKING TIPS

Ang UP College Admission Test (UPCAT) ang itinuturing na pinakamahirap na college admission exam sa bansa. At least 60,000 estudyante ang kumukuha nito taon-taon pero on average 17 porsyento lang ang pumapasa. Call that your foretaste of the Bar Exam. Ang pagpasa sa exam na ito ay hindi lang madadala sa panalangin sa mga santo at pag-aayuno. Given na iyon. Of course, kailangan ninyong lumapit sa Panginoon for encouragement and wisdom. Here are my tips para sa mga nagbabalak. Baka makatulong.

1. EXCELLENT STUDY HABITS. Kung matino kang mag-aral noong haiskul at kabilang ka sa mga disiplinadong estudyante ng batch mo (usually pilot section members), mas mataas ang tsansa mong pumasa. Again: Mas mataas ha at hindi garantiyang papasa ka. Kakailanganin mo ang sandamukal na stock knowledge. Dahil hindi mo alam kung ano ang itatanong, kailangang matagal nang nakabaon sa utak at puso mo ang maraming aralin. Huhugutin mo na lang kapag nagi-exam ka.

2. REVIEW and INQUIRE. Magtanong-tanong sa mga pumasa kung ano ang dapat na pag-aralan. Marami kang makikitang sample questions sa Internet. Practice answering sample questions. Also, mataas ang pagpapahalaga ng UPCAT sa wikang Filipino kaya balikan ang mga aralin sa tamang paggamit ng panag-uri, pandiwa at iba pa. Kahit mga Science at Math questions ay maaring itanong sa wikang ito. Ito ang kalbaryo ng mga estudyanteng nasanay ang dila sa pagsasalita ng Ingles. Alam ninyo na ang gagawin: review review na ng Filipino lessons.

3. IMPROVE YOUR READING AND TEST-TAKING SKILLS. Mabilis ka dapat umunawa ng iyong binabasa. Kung hindi ka na magaling at mabilis magbasa, madedehado ka. Sinusukat din ng exam ang iyong test-taking skills. Hindi madadaan sa Eenie-Meenie-Miny-Moe yan. Kaya sanayin ang sarili na laging nagbabasa at of course, umunawa nang mabilis. You are subject to time pressure. Manage your time wisely. Huwag masyadong magtagal sa mga tanong na mahirap sagutin. Balikan na lang kung may oras pa. Answer all items. Have your most intelligent guesses.

4. RELAX, TAKE THE EXAM. Huwag pagurin ang utak. Pagpahingahin na 24 hours before the exam. Baka sa sobrang kaba, kumalam at nag-hyperacidity, nahilo at na-stressed. Kapag hindi ka relaxed habang nagsusulit, mahirap sumagot nang tama. Kumain ng pagkaing tatagal ng at least 4 na oras sa sikmura. I tell you, kapag nasa exam room ka na, mahirap nang ngumuya. Lalo na kung hindi mo masagot ang tanong. Nakakawala nang gana.

5. CONFIDENCE matters. You need to feel good, before and after the exam. Kung sa simula pa lang sinasabi mo na sa iyong sarili na hindi ka papasa, aba'y malaki ang posibilidad na hindi ka nga talaga papasa. Nagbayad ka pa ng exam fee! Do your best and hope for the best. Kung hindi ka man pumasa (there is a possibility), at least naranasan mong kumuha ng itinuturing na pinakamahirap na exam sa buong bansa. Achievement na rin iyan. Pero I believe, kayang-kaya mo iyan! Just BELIEVE. May the Lord’s wisdom be upon you as you take the exam.

10 DAKILANG ARAL SA PAKIKIPAGRELASYON

1. May panahon sa lahat ng bagay. I-enjoy ang kasalukuyang season ng iyong buhay. Hindi mo puwedeng ipilit ang isang emosyon o relasyon na hindi pa hinog. Mapakla. Hindi rin masarap ang hininog sa kalburo. Iba pa rin ang sariwa at natural. 

2. Huwag magpapaniwala sa “love at first sight”. Attraction at first sight mayroon. Magkaiba ang spelling at meaning ng love at attraction. Hindi mo puwedeng mahalin ang isang tao na hindi mo kilala. You should never a marry a stranger. Ang fairy tales para lang sa mga bata.

3. Kung BF/GF lang ang hanap mo humanda kang masasaktan. Dahil wala kang intensiyong patagalin ang samahan. All relationships should be motivated by marriage get married and not mere casual and temporal flirtationship. Kaya kung hindi ka pa handang mag-asawa, huwag muna. Baka paglaruan mo lang ang puso ng iba.

4. Hangga’t hindi kasal, huwag ipagkamaling patatatagin ng physical intimacy/sex ang inyong pag-ibig sa isa’t isa. Nagdadag lang kayo ng kumplikasyon at problema. Dahil kapag nakasama iyan sa menu ng relasyon, mahirap tigilan. Hindi ninyo kailangang ng practicum sa bagay na iyan para masabing sexually compatible kayo talaga.

5. Pumili ng karelasyon na handang sumuporta sa pinagagawa sa iyo ng Panginoon. Always bear in mind your life mission. Mahirap makasama ang isang taong walang kaamor-amor sa iyong passion. Huwag magdagdag ng krus na magbibigay sa iyo ng labis na konsumisyon.

6. Mapapatunayan mong mahal mo talaga ang tao kapag nalaman mo at nasaksihan ang pinakamadilim at pinakamasamang parte ng kaniyang pagkatao subalit lagi kang may dahilan para mahalin siya. This is the reason love is indeed a decision. Utak muna, bago ang puso.

7. Hindi puwedeng walang magpapakumbaba kapag may alitan. Diyan magandang laruin ang paunahan. Hanggang pareho kayong nagmamatigasan unti-unting matutuyo ang pagmamahalan. Huwag hayaang patayin ng inis at galit at matamis na samahan.

8. Huwag mapagod magmahal. Kahit ilang beses kang pinagtaksilan. Kahit ilang beses kang iniwan ng iyong minahal. Lahat nasasaktan. May purpose si Lord bakit ka nagkaganyan. Pagpahingahin ang puso at umibig muli. Masarap ang magmahal at sa iyo ay may nagmamahal.

9. Ang kaligayahan ng partner ang unahin bago ang iyong kaligayahan. Sa ganitong paraan sinasanay mo ang iyong sarili na maging mapagbigay. Iyan ang nagbibigay saysay at kulay sa buhay.

10. Ang tunay na nagmamahal hindi nagtatanim ng galit. It does not keep record of wrongs. Kapag tapos na ang kaso, ibaon na sa pinakamalalim na parte ng karagatan. Leave the past behind at move on na kaibigan.

ANG MASS MEDIA AT ANG MORALIDAD NG MAMAMAYAN

Hindi maitatanggi ang kapangyarihan ng mass media sa paghubog sa kaisipan at opinyon ng sambayanan. Dalawa ang nagtutunggaling kaisipan. Sa isang banda, ang mass media ang unang nagdidikta kung paano natin dapat tingnan ang mga usaping pampubliko. Sa kabilang banda, sinasalamin lamang nila ang nangyayari sa lipunan. Kung ano ang ating napapanood at naririnig ay bunga lamang ng nais ng masa at sumasabay lamang sila sa kagustuhan nila. Ang katotohanan: hindi mo na kayang paghiwalayin ang dalawang pananaw na ito. Pareho silang totoo.

Ang mass media ay hindi na lamang sumasalamin  sa nagaganap sa lipunan kundi may kakayahan ding magtakda ng mga agenda at paksa na dapat pag-usapan. Kaya nitong salain ang mga impormasyong pinamumudmod sa publiko upang hubugin ang kanilang opinyon. Kaya nitong pagandahin ang imahe ng mga may hindi kanais-nais na reputasyon. Magagawa rin nitong yurakan ang pangalan ng mga personalidad na walang dungis.

Ang nakakalungkot, mas nakararami pa rin ang sadyang tamad upang magsuri at alamin ang katotohanan. Mas agad na pinaniniwalaan kung ano na lamang ang ihain sa kanilang harapan. Higit sa iresponsibilidad ng mass media, kailangan ding tutukan kung paano tuturuan ang publiko kung paano magsuri at mag-analisa ng mga isyung panlipunan.

Kung anuman ang binabanderang pagpapahalaga ng mga media organizations ay kalimitang nakatuntong sa dalawang bagay—kung sino ang nagmamay-ari sa kanila at kung may pinapanigan silang mga personalidad—pulitiko, negosyante o sinumang makapangyarihan. Huwag nang ipagkamaling mayroon pang “objective” na pagbabalita sa kasalukuyang panahon. Laging may pinanggagalingang posisyon ang bawat balita at programa. Kung isang malaking negosyo ang broadcasting, kailangang mapanatili nito ang kaniyang market share sa pamamagitan ng mga commercials at political endorsements tuwing eleksyon. Dahil salapi ang usapan, hindi na mahalaga kung sino ang nagbabayad.

Kung sisilipin naman ang moralidad at mabuting pagpapahalaga, labanan ito kung sino ang mas maingay at napapaabot ng mensahe sa masa. Sa mga walang ibang alternatibong mapagkukunan ng impormasyon, magkakasya na lamang sila sa mga bagay na kanilang nasasagap sa araw-araw na panonood at pagbabasa. Kaya mahalagang may iba’t ibang perspektiba ang pagbabalita upang mabuo ang kabuuang larawan ng katotohanan.

Paano dapat tumugon ang simbahan sa pagdidikta ng mass media sa kung ano ang dapat na yakaping moralidad ng sambayanan? Kung nai-engganyo man ang publiko na tanggapin ang inihahain ng mass media, bunga na rin ito ng kahinaan ng impluwensiya ng pamilya at simbahan. Ang paghubog sa kaugalian ng mga kabataan ay nakapasan, unang-una, sa mga magulang. Ang simbahan, sa ganitong sitwasyon, ay dapat na nakaalalay kung hindi kayang tupdin ng mga magulang ang kanilang tungkulin na hubugin sa kabutihang-asal ang kanilang mga anak.

Sa isang bansang maraming sirang tahanan at dysfunctional na pamilya, hindi na dapat pinagdedebatehan kung dapat makialam ang simbahan sa uri ng pagpapahalaga na dapat ituro sa mga kabataan. Kung itinuturing natin ang ating bansa bilang isang “Cristianong” bansa, marapat lamang na mas pag-ibayuhin ang pagtuturo sa mga aral ni Cristo sa makabagong henerasyon.

Kung walang salapi ang mga churches upang makipagsabayan sa TV at radyo, maaaring mag-ingay sa social networking sites kung saan matatagpuan ang maraming kabataan. Tandaan: mahigit 30 porsyento ng populasyon sa bansa ay may access sa Internet at bihira sa kanila ang hindi miyembro ng social media sites. Itinutulak ng makabagong teknolohiya ang mga lider ng iglesya na gamitin ang Internet at social media upang labanan ang masamang impluwensiya ng mainstream media. Ang moralidad ay usapin ng pagpapalaganap ng impormasyong at ideyolohiya. Kung tutulog-tulog ang simbahan, huwag na itong umasang mahuhubog nito ang isip at kaluluwa ng masa. Labanan ito ng ideya. Kung sino ang bibihag sa kaisipan ng nakararami, kaya niyang baguhin ang takbo ng kasaysayan.

YOUTH MINISTRY WORKER TIPS: Ministry Boundaries

May positibo at negatibong implikasyon ang pagpapalalim ng relasyon sa ministeryo. Bagaman nais natin na mas maglapit ang ating puso, damdamin, kaluluwa at isipan sa ating mga miyembro kailangan din nating maunawaan na may mga boundaries na hindi natin dapat lampasan. We must establish “moral fences” in our ministry so that we may not be deceived by and fall into the trap of the enemy. Tandaan: our spirits maybe willing but our flesh is weak (Matthew 26:41).

KEEP PRIVATE THINGS PRIVATE. Tsismis ang isa sa sumisira sa samahan sa iglesya. Isang dalaga na may homosexual relationships in the past ang nag-email sa akin. Depressed siya dahil sa kung paano hinawakan ng church leadership ang kaniyang kaso. Nadiskubre ang kaniyang past relationships sa ilang miyembro ng ministry. Hindi alam ng kongregasyon ang isyu pero na-broadcast ng makakating dila mula sa leadership. Remember Jesus’s discipline protocol sa Matthew 18: private talk with the offender--->private conference kapag di nakinig sa isa-->public announcement kapag matigas pa rin ang puso--->excommunication kapag talagang ayaw paawat sa masamang gawa.  Sa bawat estado na ito, kapag humingi ng tawad, tinatapos ang kaso. Of course, kailangang dumaan sa rehabilitation program ang nagkasala. Paano natin ma-aaply ang prinsipyong ito? Kapag nagtapat sa inyo ang isang kabataan about sexual issue, for instance, dahil nais humingi ng tulong, huwag nang ipangalandakan sa mga taong hindi involved. You must be trustworthy sa kaniyang lihim. Kaya maraming hindi nagtatapat ng sexual sins dahil sa kahihiyang kanilang aabutin. Mabuti nga at nagtapat dahil na-convict ng Banal na Espiritu. Apply what I call “transition grace” in this situation at tulungan siyang makabangon. Ngunit dapat na mayroong recovery program ang iglesya sa bagay na ito.

BEWARE OF TOO MUCH PHYSICAL EXPRESSION. Mahalaga ang non-sexual physical touch sa ministeryo. Pero kailangang maingat tayo sa bagay na ito. Ang opposite sex, opposite sex. Hindi kumo nais nating maging ate o kuya sa mga youngsters ay magagawa na natin ang ating gusto. Yakap dito, yakap diyan, Beso dito, beso diyan, beso everywhere. Para sa iba, wala naman daw malisya ang kanilang ginagawa. As a rule, limit your physical touch. Huwag mo nang tangkaing makipag-flirt sa kaaway at baka bumagsak ka nang tuluyan. Anumang pupukaw sa mga sensual feelings ay hindi na dapat ginagawa. I can only recommend side hugs for opposite sex and holding hands. Same-gender hugs are recommended (unless alam mong may same-sex attraction issues ang yayakap o yayakapin). Ano ngayon ang definition ko ng “too much”? This maybe subjective but “too much” for me is any action that would spark the plug of your sexual/sensual desires. Ladies, mababa ang threshold ng mga kalalakihan sa physical temptation kaya huwag kayong masyadong touchy at huggy. Guys, pakitunguhan ang mga babae bilang kapatid sa Panginoon (1 Timothy 5:2). Kayo na ang umiwas.

NO TO “CLOSE DOOR MEETINGS” WITH THE OPPOSITE SEX. Karugtong ito ng nauna. Napaka-basic nito sa ministeryo. Don’t do anything with the appearance of evil (1 Thess. 5:22). Kahit na sinasabi ninyong walang malisya at malinis ang motibo ng inyong puso, never give the devil a foothold (Eph. 4:27). Isa sa mga naging kasunduan ni Billy Graham, considered as the greatest evangelist of 21st century, kasama ang kaniyang mga staff na lalake ay huwag na huwag silang makikitang kasama ang ibang babae maliban sa kanilang asawa kung sila ay nag-iisa (i.e. loob ng kotse, elevator). Matindi ang gawa ng kaaway pagdating sa sexual sins sa mga panahong ito. Meet in public place kung hindi maiiwasang kayong dalawa lang ang maguusap. Pero huwag isipin ng mga kababaihan na sila lagi ang nabibiktima. Maging ang mga lalakeng lingkod ng Panginoon ay nahuhulog sa patibong ng sexual seduction ng kanilang mga miyembrong babae na naghahanap ng pagmamahal. Lahat ng single and so-called “yummy” pastors ay may kuwento sa bagay na ito. At marami sa kanila ay bumigay sa pagkakasala.

NO TO “CONTROVERSIAL” RELATIONSHIPS. Dito maraming bumabagsak at lumalapit sa akin for counseling. Nainlab sa youth na inaalagaan at “mutual” ang feelings. Ang problema menor de edad pa ang kabataan at ang leader ay nasa marriable age na. Hindi ko sinasabing kasalanan ang makabuo ng love story sa loob ng church. Honestly, I believe na dapat nga talaga mas unahin ang mga  nasa loob na church sa listahan ng potential partner kasi mas kilala mo na sila. Kung wala talaga, tsaka na tumingin sa ibang bakuran (just don’t violate the 6:14 rule). Nonetheless, we must never confuse our role as youth ministers sa ating mga romantic desires and projects. Baka ma-disillusioned ang ating miyembro lalo na kung tayo pa ang nagsasabi, “Say No to Early Dating” pero muka’t mukat mo ay ikaw pa ang nauuna at takam na takam na magka-BF/GF. This is foremost a matter of temperance and modelling. Temperance because we have to consider first the ministry implications of our actions Modelling because we have to live the message we espouse. In many cases, the interests of our ministry should rise above our personal motivations.

NO TO EMOTIONAL AND POWER ABUSE. Ministry leaders can play with emotions and power. Maaaring mag-power trip ang mga wala sa hulog ang ugalit. Puwede mong utusan ang youth mong ibili ka ng pandesal tuwing umaga at sabihing parte iyon ng kaniyang discipleship training. Puwede mong papuntahin ang isang kabataan sa inyong bahay at siya ang maglaba at maghugas ng pinggan at sabihin na tinuturuan mo lang siyang matuto ng gawaing bahay. Well, God knows the motives of your heart. We must see our youth members as disciples to be loved, not objects of power-tripping. Ganundin, as they confess their sins and pains, huwag nating paglaruan ang kanilang damdamin. We can easily sway their emotions to our selfish desires. Some leaders are prone to dangerous emotional attachments sa kanilang miyembro.  Isa sa mga dapat nating iwasan ay ang emotional co-dependence o matinding emotional attachment na maaaring humantong sa paglayo sa mga dapat na una nilang nakakarelasyon, especially ang kanilang mga magulang. Leader can create "soul ties" with their members. Their first allegiance is with the Lord, not with us. We just facilitate the process of them achieving Christ-likeness.

NEVER MESS WITH PARENTS.  Classic cases muna tayo. Case one: Isang youth ministry leader ang bumisita sa bahay ng kaniyang miyembro para ipagpaalam ito na makasama sa camp. Hindi pumayag ang magulang. Nakipagdebate ang youth ministry leader na naging dahilan para magalit ang nanay. Dahil dito, hindi na pinayagan ang kabataan na dumalo sa church. Case two: inihatid ng youth ministry leader ang bata sa kanilang tahanan dahil gabi (10PM) na natapos ang practice sa church. Walang kaabog-abog, nang dumating sila sa bahay, sinampal ang bata ng kaniyang nanay sa sobrang galit. Shock, of course, ang youth leader. Ang aking basa: hindi maganda ang record ng youth ministry leader sa pamilya ng kabataan. Kumbaga, iyon ang final nail sa tensyon ng dalawa. Never antagonize the parents. To some extent, with regard to their kids, their rules prevail. You can only do so much as a youth minister. Hindi rin dapat ituring ang mga magulang na kontrabida kundi partner sa ministeryo. Para mapalapit ang damdamin mo sa mga magulang ng iyong mga kabataan, interact with them by praying for them and updating them about the schedule of your ministry activities. TANDAAN: Sila ang guardian, hindi ikaw. Kung ano ang gusto nila, sunod ka lang. Hindi ikaw ang magulang at nagluwal sa kanila. Kaya huwag nang makikipagtalo kung ayaw pasamahin ang kabataan mga meetings at lakad sa ministeryo. Kapag pumayag sila na isama ang kanilang anak sa inyong gawain, pakaingatan ang kanilang tiwala. Sa ganitong pagkakataon, “ipinahihiram” lang nila ang isa sa pinakamahal nilang kayamanan sa mundo. Kaya kahit may waiver form pa silang pinirmahan, kargo de konsensiya mo pa rin at nakapasan sa iyong balikat kung may masamang mangyari sa kanila.

WORLD VISION-USA AT ANG SULONG-URONG NA HOMOSEXUAL HIRING POLICY

Ginulantang ng World Vision-USA ang sangka-Cristianuhan nang ihayag nito noong ika-24 ng Marso ang bagong polisiya na tumatanggap sa mga homosexuals sa legal same-sex marriages bilang kanilang staff. Ayon kay  Richard Stearns, pangulo ng World Vision, ang kanilang desisyon ay isang simbolo ng pagnanais ng organisasyon na magkaisa ang mga Christian organizations ukol sa usaping ito, anuman ang kanilang posisyon sa isyu ng same-sex marriage. 

Marami ang hindi natuwa sa pananaw na ito ng World Vision-USA. Isa sa naglabas ng position paper ay ang Assemblies of God at pinagsabihan ang mga miyembro nito na tumigil na sa pagbibigay ng suporta sa organisasyon at ilagak na lamang nila sa ibang charitable organizations. Ganundin, nagbanta ang mga tumutulong sa kanilang sponsor-a-child-programs na ititigil ang kanilang suporta. Mahigit sa $500 milyon sa $1 bilyong pondo ng World Vision taon-taon ay nagmumula sa mga private donors.

Matapos ang dalawang araw, bunga ng kabi-kabilang batikos, binawi ng World Vision-USA ang kanilang desisyon. Inamin ni Stearns na nagkulang sila sa konsultasyon ukol sa bagay na ito at humingi sila ng kapatawaran sa lahat ng kanilang partner organizations na umalma  sa kanilang ipinayag na polisiya. 

Paano natin uunawain ang sulong-urong na polisiya ng World Vision-USA?

Ang World Vision-USA ay sinusuportaha ng mahigit 50 Christian denominations  na may iba’t ibang pananaw ukol sa usapin ng kasal, diborsiyo at same-sex marriage. Ito marahil ang nagtulak sa organisasyon na maging liberal sa kaniyang polisiya. Nakabase rin ang World Vision-USA sa bansang mataas ang pagkiling sa same-sex marriage. Ang home state ng organization, ang Washington,  ay pabor sa batas na ito. 

Ayon kay Stearns, hindi sakop ng World Vision bilang parachurch organization, ang pagdedesisyon kung ano ang pananaw ng mga local churches sa same-sex marriage. Ang kanilang nangingibabaw na misyon ay tularan si Cristo at tulungang makakawala ang marami mula sa kahirapan. Sa website ng organization, ito lamang ang nakalagay pagdating sa kanilang articles of faith: “Our faith in Jesus is central to who we are, and we follow His example in working alongside the poor and oppressed. We serve every child in need that we possibly can, of any faith, or none. We partner with churches throughout the world, equipping them to meet the needs of their communities.”

Marami ang nagbubuhos ng salapi sa organisasyon dahil nakakapit dito ang pagkakakilanlan na isa itong “Christian organization” na sa pananaw ng marami ay sumusunod sa tradisyunal at Biblikal na disenyo ng pamilya. Bagaman ipinahayag World Vision na ang kanilang binawing polisiya ay hindi pagi-endorso sa same-sex marriage, para sa iba, nagbibigay pa rin ito ng puwang upang kilalanin ang ganitong uri ng pagsasama.

Pinapalutang rin ng isyung ito ay ang kahalagahan sa mga organisasyon ng malawakang pakikipag-usap sa maaaring maapektuhan ng posisyon ukol sa mga sensitibong isyu ng lipunan. Maaaring salungain ng iilang lider ang posisyon ng nakararaming miyembro. 

Ngunit huwag ipagkamali na ito ay usapin lamang ng paramihan ng bilang ng pabor o hindi pabor sa patakaran. Mas mabuting pagtuunan ng pansin ang pagbabago ng pananaw ng maraming iglesya ukol sa pagtanggap sa pagsasama ng magkaparehong kasarian at bumuo ng isang pamilya. Sadyang nagbago na ang panahon.

Kung isang secular charity organizations ang World Vision, hindi lilikha ng malaking alingasngas ang bagay na ito. Pinalutang lamang ng pahayag ng World Vision-USA ang mainit na debate sa Amerika na hindi naman malaking isyu sa ibang bansa. Sa ibang country programs ng organisasyon, lalo na sa mga bansang Muslim, nagagawa namang kumuha ng mga Muslim na empleyado bagaman kailangan nilang sumunod sa mga “Christian standards” na itinakda ng organisasyon. Sa paningin ng marami, ano  ang pinagkaiba nito sa pagkuha ng empleyadong nasa same-sex relationships? 

Ang nangingibabaw na tanong sa kasalukuyan ay: Ano ang dapat unang isaalang-alang sa paglikha ng polisiya ng World Vision? Ang misyon nito na tulungan ang mahihirap? Ang doktrinang ebangheliko na kakabit ng kaniyang pagkakakilanlan? O ang mga funders nito na may malaking kontribusyon sa kaniyang operasyon? 

Ang liderato lamang ng World Vision ang makakasagot nito.

GUARD YOUR HEART

Proverbs 4:23 (NIV) - Above all else, guard your heart, for it is the wellspring of life. 

I have been counseling teenagers, singles and couples for quite some time. I should say that majority, if not all, of their concerns stemmed from their failure to temper their emotions. This is the reason King Solomon admonished all to be cognizant of the unpredictable nature of our hearts so that we can be spared from unnecessary emotional stress and depression.

It must be noted that the word “heart” in this verse (labe in Hebrew) refers not to our beating muscle (cardio) but rather to our whole being—our  feelings, will and intellect. Therefore, the accurate rendition of this verse should be “Above all else, guard your whole being...” A holistic perspective in this matter is in order. We must always be on our toes because our emotions can have a serious impact on other areas of our lives.

Guarding our heart should be our UTMOST priority (“above all…”) since it affects everything we do. It is compared to a wellspring. The logic is deceptively simple: contaminated source results in dirty water; good source produces a pure one. In the same manner, if your heart is full of sin, your actions confirm it (Luke 6:45). Our heart reveals and defines who we are (Matthew 15:18).

WHY GUARD OUR HEARTS?

You don’t guard something that is already sheltered and protected. Not with our heart which is under constant attack by the sinful world and the devil who does not grow weary of deceiving us. Have you seen believers gave up attending church fellowships and Bible study sessions and getting far away from God each and everyday? Earthly things can leave your spirit dry (1 John 2:16). The devil is like a roaring lion seeking whom he may devour (1 Peter 5:8).

Bear in mind that we cannot depend on our hearts to navigate the course of our lives. It is primarily deceitful and can lead us to wrong judgment and directions (Jeremiah 7:8). What feels good may not be always right. Our rebellious, sinful nature makes us prone to reject the authority of God. As prophet Isaiah wrote, those whose spirits are dead because of sin are like sheep that have gone astray, rebelling against God and doing their selfish ways (Isaiah 53). The condition of our heart also determines the extent we can truly experience the presence of God. Only those with pure hearts can see God (Matthew 5:8, Psalm 24).

PUTTING A HEART-PROTECTION GEAR

Guarding your heart is your moral responsibility. Nobody can guard it for you. Discipline is the key. This necessitates abstinence from things which can expose you to dangerous emotional attachments. You must have the firm resolve to always check your motives and desires.

Let God search and change you from the inside out. You need to surrender everything to Him as He will never force you to follow Him. He cannot transform you unless you are willing to be changed (Revelations 3:20). As you commune with Him, you will be changed in His image from glory to glory (2 Corinthians 3:18).

Be consumed by the Word of God. As David wrote, “How can a man keep his way pure? By living according to your word.” (Psalm 119:9). The Word of God shall renew our minds which are being defiled and corrupted by secular concerns. As we immerse in God’s Word, our minds are renewed and become capable of knowing God’s will (Romans 12:1-2).

Keep your heart free from sin. If you regard iniquity in your heart, the Lord will not hear (Psalm 66:18, Isaiah 59:1-2). Any concealed sin in our lives will always be a “public scandal” in heaven. Be transparent about your feelings. 

God does not want just a section of our heart. He wants all of it. He commanded that we should love Him with  ALL of our heart (Matthew 22:37, Luke 10:27). In everything, we must trust Him with ALL our heart (Proverbs 4:5-6). Give Him everything. Not half. Not a fourth. All of it. 

I am always reminded by a wonderful song which I have been singing since I surrendered my life to the Lord more than 18 years go.

A pure heart, that's what I long for.

A heart that follows hard after Thee;

A pure heart, that's what I long for.

A heart that follows hard after Thee.

A heart that hides Your Word

So that sin will not come in.

A heart that's undivided

But one You rule and reign;

A heart that beats compassion,

That pleases You, my Lord.

A sweet aroma of worship

That rises to Your throne.

May we all have a heart that pleases the Lord.

PAGPIPIGIL SA PANGGIGIGIL: PREMARITAL SEX AT KABATAANG PINOY

Ayon sa pinakahuling datos na inilabas ng UP Population Institute, ang Young Adult Fertility and Sexuality Survey (YAFFS 4) para sa taong 2012, tumaas ang porsyento ng mga kabataang Pinoy edad 15 hanggang 24 na nakikipag-premarital sex. Mula sa 23 percent noong 2002, umangat ito sa 32 percent sa mga nagdaang taon.

Bukod sa paglabag sa mga moral na pamantayan, alam nating hindi makakabuti sa mga kabataan ang maagang pakikipagtalik na maaring magtulak sa kanila sa mga hindi napapanahong responsibilidad. Maraming mga kabataang babaeng nabubuntis ang hindi na nakakapagtapos ng pag-aaral. Ganundin, kalimitang unprotected mula sa mga sexually transmitted infections (STIs) ang mga kabataang nakikibahagi sa premarital sex dahil sa kakulangan ng kaalaman ukol sa bagay na ito.

Kailangang magtulungan ang pamilya, pamahalaan, media at simbahan upang maresolba ang lumalaking isyu na ito. Higit sa pagkundena sa mga kabataang nakakagawa ng premarital sex, nabubuntis at nakakabuntis, mahalagang pagtuunan natin ng pansin ang mga bagay sa lipunan na nagtutulak sa kanila upang makipagtalik nang maaga.

Nagsisimula ang lahat sa pamilya. Paikot-ikot ang siklo ng maagang pagbubuntis kung ang mga magulang ng mga nabubuntis at nakakabuntis ay walang sapat na kaalaman at hindi handa sa responsibilidad ng pagpapamilya. Nangunguna na rito ang mga kababaihan na siyang magdadala sa sinapupunan ng kanilang mga sanggol. Ipaunawa sa kanila ang kahalagahan ng pag-aalaga sa sarili, bago, tuwing at pagkatapos nilang magbuntis. Bigyan ng maayos na kaalaman ang kabataan ukol sa reproductive health and responsible sexuality.

Resolbahin ang kahirapan. Ang kahirapan ang isa sa dahilan kung bakit kulang sa karunungan ang maraming kabataan at marami pagdating sa usapin ng sex. Idagdag mo pa ang masasamang impluwensiya ng kanilang mga kabarkada.  Hindi pumapasok sa eskwela dahil walang pang-matrikula. Hindi makapagtapos ng pag-aaral dahil kailangang magtrabaho. Isa rin sa nagtutulak sa mga kabataan upang pumasok sa relasyon sa murang edad ay ang kawalan ng mapagkakaabalahan. Kailangang bigyan ng oportunidad ng pamahalaan at ng lipunan ang mga kabataan upang paunlarin ang kanilang sarili.

Dapat ring maging responsible ang media sa pagpapahayag ng kanilang opinyon ukol sa pakikipagtalik. Sa pagdaan ng panahon, wari ay nagiging sport na lamang ang sex sa mga pelikula, telenovela, magazines at mga librong ipinapamudmod sa mga kabataan. Kailangang basagin ang mga maling konsepto sa pakikipagtalik na siyang bumibihag sa utak ng maraming kabataan. Ang pakikipagtalik ay hindi lamang isang pisikal kundi maging isang espiritwal na gawain. Ang Bibliya na mismo ang nagsasabi na pinag-iisa nito ang pagkatao ng dalawang taong nagtatalik (Mateo 19:5-6) kung kaya’t hindi dapat ginagawa ng mga taong hindi handa sa matinding responsibilidad.

Higit sa lahat, kailangang matutunan ng maraming kabataan ang kontrolin ang kanilang sarili at patatagin ang kanilang pananampalataya sa Panginoon. Ayon din sa YAFFS, isang preventive factor sa premarital sex ay ang palagiang pagdalo sa mga religious services. Maraming nakikipag-premarital sex ang kulang sa pagmamahal at naghahanap ng pag-ibig sa ibang tao. Sa Panginoon, kumpleto ang bawat isa. Ang anumang kakulangan sa pagmamahal ay mareresolba kung matututunan nilang umasa sa hindi magmamaliw na pag-ibig ng Diyos para sa lahat ng kanilang emosyonal na pangangailangan.

Balikan natin ang sinabi ni Apostol Pablo sa mga taga-Tesalonica (1 Tesalonica 4:3-8): “Ibig ng Diyos na kayo'y magpakabanal at lumayo sa kahalayan. vDapat maging banal at marangal ang layunin ng sinuman sa kanyang pag-aasawa, at hindi pagsunod lamang sa pita ng laman, tulad ng inaasal ng mga taong hindi nakakakilala sa Diyos. Sa gayon, hindi yuyurakan ninuman ang karapatan ng kanyang kapwa ni pupugayan man ng dangal. Tulad ng sinabi namin sa inyo noon pa at mahigpit na ibinabala, parurusahan ng Panginoon ang gumawa ng ganitong kasamaan. Tayo'y tinawag ng Diyos upang mamuhay sa kalinisan, hindi sa kahalayan.  Kaya, ang sinumang humamak sa aral na ito ay humahamak, hindi sa tao, kundi sa Diyos na siyang nagkakaloob sa atin ng kanyang Espiritu Santo.”

Ang Opinyon ng Pilipino ay isinulat ni Ronald Molmisa ng Pananaw Pinoy. Dahil sa isang bansang may demokrasya, opinyon ng bawat isa ay mahalaga.

ANG KESO AT ANG DAGA

Isang munting daga ang nainlab sa isang cute na "keso". Ang problema, ini-snob siya ng "keso" at sadyang hindi cheesy sa kaniya. Walang spark. Kaya pilit itong lumalayo sa kaniya. Kahit saan magpunta ang keso, hinahabol ng pobreng daga. 

Nakarating sila Ifugao Rice Terraces. 

Naghabulan sa Mount Fuji sa Japan. 

Munting nang magpang-abot sa Burj Khalifa Tower sa Dubai. 

Inakyat ni daga ang Eiffel Tower sa Paris dahil doon nagtago ang keso. Pero hindi niya na naabutan. Nakasakay na ng eroplanong dumaan. 

Nakarating sila sa Disneyland sa Florida, USA. Then, pabalik sa Milan, Italy. Nagpunta rin sa Taj Mahal sa India.

Hingal na ang daga pero sige lang. Takbo lang nang takbo ang keso. 

Nakabalik na sila sa Pinas. Naghabulan sa Mayon Volcano sa Albay. Sinisid ang mga beaches ng Boracay. 

Pero nang dumating sila sa Palawan Underground River, nasukol na ang pagod na pagod nang keso. 

Tuwang-tuwa ang daga. "Aha, sa akin ka na!" Sabay subo sa keso na matagal na niyang inaasam at pinapangarap. Yummy. 

Nabusog ang daga. Pero pagkatapos ng ilang minuto bumula ang kaniyang bunganga. 

Expired na pala. Inamag na dahil sa kahahabol sa kaniya.

Tama ang sinasabi ng Bibliya.

Mateo 16:25 - Sapagkat ang sinumang nagnanais magligtas ng kanyang buhayd ay mawawalan nito; ngunit ang sinumang mawalan ng kanyang buhay dahil sa akin ay makakatagpo nito.

Mark 8:36 – Sapagkat ano ang mapapakinabang ng tao na makamtan ang buong sanlibutan, at mapahamak ang kanyang buhay?

PROPESIYA, PANGAMBA AT PAGBABALIK-LOOB

Ilang katanungan ang natanggap ko ukol sa kumakalat sa social media na mga propesiyang binitiwan ng dalawang Indian prophets--si Vincent Selvakumar at Sadhu Sundar Selvaraj. Nakakagulantang ang mga deklarasyon—magmula sa paglipol sa pamamagitan ng baha at bagyo hanggang sa nakapandidiring “flesh-eating disease” na magmumula sa Pangasinan at iba’t ibang panig ng bansa. Ito ang aking posisyon ukol sa isyu.

First, we should never despise prophecies (1 Thess. 5:20). Prophecies as used here refers to “prediction” and “foretelling”. Punong-puno ang Bibliya ng mga istorya na naganap bunga ng propesiya. Hindi ako naniniwalang natigil na ang pagbibigay ng Panginoon ng mga rebelasyon sa pamamagitan ng mga propeta. May sadyang tinawag talaga sa ganitong ministeryo at gawain (Eph. 4:11-13, Amos 3:7). God reveals himself in different ways—through dreams, visions, signs, wonders and miracles (Num. 12:6, Joel 2:8-9, Mark 16:17-18).

Ganunpaman, kailangang salain ang mga prophetic declarations ng ilang bagay. Una, sa pamamagitan ng Salita ng Diyos. Pangalawa, sa pagsilip sa credentials at character ng mga nagsasabing propeta. Pangatlo, sa kung ano ang ipinararamdam ng Banal na Espiritu sa mga mananampalataya sa bawat panahon sa kasaysayan.

Unahin natin ang Salita ng Diyos.  The Bible is our final authority on matters of faith (Matt. 4:4, 2 Tim. 3:16-17). Kung ang isang propesiya ay kumakalaban sa katotohanan ng Salita ng Diyos, aba’y magtaka ka na (Deut.13:1-4). Ang mga extra-Biblical revelations ay dapat itinatapon sa basura (Isaiah 8:20, Gal. 1:8-9).

Pangalawa, nakikilala ang isang tunay na propeta ng Diyos sa pamamagitan ng kaniyang karakter at mga gawa. By their fruits, you shall know them (Matt. 7:16). Lantad ba sa buhay nila ang “fruit of the Spirit”? (Gal. 5:22-23). Sino ba ang kanilang binabandera? Ang kanilang sarili o ang Panginoon? At ito pa ang ultimate test: nagaganap ba ang kaniyang mga sinasabi? (Deut. 18:22, Jer. 28:9). Moreover, a prophecy must exalt and proclaim the Biblical Jesus (1 John 4:1-2). Remember: the testimony of Jesus is the spirit of prophecy (Rev. 19:10).

Pangatlo, ang lahat ng tunay na Cristiano ay ginagabayan ng Banal na Espiritu na siyang tatak ng kanilang kaligtasan (Eph. 1:13). At Siya ang magpapahayag ng katotohanan sa bawat isa (John 15:26). God’s sheep hear His voice (John 10:27). Simple lang ang logic: kung walang resonance sa puso ng mga mananampalataya, maaaring huwag pansinin at isawalang-bahala. Ganunpaman, hindi lahat ng mananampalataya ay “in-tuned” sa Panginoon sa lahat ng pagkakataon bunga ng kasalanan at kawalan ng malapit na relasyon sa Kaniya. At doon pumapasok ang problema. Kapag nangingibabaw ang iyong “flesh” kaysa espiritung sensitive sa galaw ng Panginoon, maaaring ma-miss out mo ang sinasabi Niya.

Balikan natin ang propesiyang binitiwan ng mga Indian prophets. Sa aking pagsusuri at panonood ng ilang Youtube videos at pagbabasa ng 20-page transcript na inilabas ng Intercessors for the Philippines (IFP), na may pamagat na “Warnings, Punishments and Judgments for the Philippines if the nation does not return to God”, masasabi kong hindi mauunawaan at matatanggap ng ilan ang dokumento. Samahan mo pa ng ilang kakaibang mga pahayag ukol sa mga matatangkad na anghel at mga “bowls of wrath” statements, siguradong mapapaisip o magugulantang ka.  Ito ang buod ng pahayag:

“If you don’t repent and pray God has planned much destruction all over the Philippines which are very disastrous. The cup of God’s wrath over the Philippines is very, very disastrous. There will be much disaster all over the land. The Lord will give you over to flood and waters. The Lord will torture your land with typhoons and hurricanes. The Lord will plague the land with diseases. The Lord will punish your land with famine and scattering.” (pp. 1)

Ayaw kong matuon sa eschatology (study of last days) at usapin ng dispensationalism at last day blessings, kundi sa mas mahalagang mensahe ng propesiya. Sa kabila ng mga nakakagimbal na mga detalye, natapos ang lahat sa panawagan na manalangin at “magsisi” para sa kasalanan ng sambayanan. Sa ganang akin, ito ang clincher statement. At walang tunay na anak ng Diyos ang tatanggi sa mensaheng ito. May propesiya man o wala, hindi natatapos ang panawagan sa lahat na lumayo sa kasamaan at manumbalik sa piling ng Diyos.

Dahil sa habag at biyaya ng Diyos, hindi Siya basta-basta nagpaparusa. Gumagamit siya ng mga tao upang ipahayag ang Kaniyang kalooban. He forewarns people who are ripe for punishment (i.e. Israelites and Nineveh). Samakatwid, hindi ko huhusgahan ang propesiya sa mga bagay na hindi nito natupad, kundi sa mga bagay na sinabi nito na naganap. Mas gusto kong isipin na isa itong panawagan na mamuhay sa kabanalan at katuwiran ng Diyos. Makinig ang may pandinig!

LOVESTRUCK III: Unveiling the "S" Word by Deb Bataller (CBN Asia)

What is the first thing that comes to your mind when you hear or read the word SEX? Do you still regard it, as something sacred and pure?

Or do you see it as a common practice that many people (married or not) engage in, simply to satisfy our carnal nature’s innate craving for pleasure?

To help us understand better this sensitive topic, renowned author of the best-seller Lovestruck series, Pastor Ronald Molmisa is back with a third installment. . Entitled “Lovestruck: Sexy Edition,” the book “presents the frequently asked questions and issues with regard to Filipino sexuality” and provides answers according to Biblical standards.

In the book, Pastor Ronald shares with us a comprehensive account of what the “real issues” are when it comes to sex and why it is very important to deal with these as Filipinos and as Christians.

IN THE DARK NO MOREIt’s sad how this three-letter word is evaded by many local Christian authors as a subject in their writings. Only a few dared to delve deeper into the matter. As the book’s cover color suggests, most of the topics presented in the book are usually “discussed in secrecy.”

Thankfully, we still have writers like Pastor Ronald Molmisa who are not afraid to take a stand on what the Scriptures says about sex.

What is also very commendable about Lovestruck: Sexy Edition is the book’s bold approach in explaining what sex is and what it is intended for. It is admirable how the author carefully included not only Bible verses, but also credible research, studies and statistics to support and to justify his well-explained points.

The book also make a clever way of exposing the misconceptions linked to sex and sexuality. It includes enlightening and well-supported explanations on what others may deem as sensitive and controversial topics such as masturbation and homosexuality.

GOOD MADE BADThese days, the meaning of sex and its purpose seem to be stained by the media.  Even for some Christians, our views of sex has been polluted and distorted. From magazines, to TV shows and even in music, the world depicts sex differently from what God had in mind when he created it.

According to the author, “the writing of the manuscript was inspired by the surge of issues which disturb our sexuality–the rise in teenage pregnancies in 2012 (per a United Nations report), the mainstreaming of the homosexual agenda in media , and mainly because of counselees (online and offline) who desire sexual restoration (i.e sexual abuse and porn addiction).”

WORTH EVERY PENNYUnlike the first two LOVESTRUCK books, there’s not a great deal of humor on this book.

“This book, I should say, is meant to be straightforward. This can’t be easily mixed with jokes lest it may [sic] send confusing messages and signals,” admits  Ronald.

Still, the author was able to insert funny quips from time to time to further engage its readers. He adds, “I tried to include humor in some sections but not to the detriment of its serious information. Compared to the first two books, this could be the most controversial since I expressed my position on sensitive issues.”

As with the first two LOVESTRUCK books, the Sexy Edition is also concisely and cleverly written. Each topic is discussed with  brevity yet with clarity. There are no dull moments in reading this book.

Given the interesting and informative contents compressed in a pocket-sized book, one can easily finish reading it. One will not regret buying this great read. Indeed, it’s worth every penny spent on it.

This book will surely bring some sense into our conflicted society when it comes to sex and straighten out the distorted view we acquired about it. It’s high time the “S” word be unveiled and a loud applause for Pastor Ronald Molmisa for successfully bringing it out in the light.

9 WAYS TO DEAL WITH HEARTBREAK

1. FEEL the pain. Befriend the heartbreak. Aminin sa sarili na nasasaktan ka. Never deny the feelings of hurt and loneliness. Iiyak lang iyan. Running away is not an option. The hurt will go with you wherever you go.

2. FIGURE OUT what happened. Process the things that transpired and analyze. Maaring may mga bagay na hindi mo napansin o binalewala. As an exercise, try to write your love story from start to finish (kahit bullet points lang o images). You can discern patterns of mistakes and significant lapses in the relationship. Your job is not to repeat past blunders and mistakes.

3. FORGET and FORSAKE all things which remind you of him/her (i.e. photo albums, love/emo songs, Facebook connection). Switch mental gears kapag nadadala ang utak sa mga ala-ala. Tanggapin din ang katotohanan na mahirap tanggalin sa isipan ang isang taong napakaraming ibinigay sa iyo.

4. FINISH what needs to be finished. Huwag nang hintayin na ang kabilang partido ang magsara ng dapat isara. Initiate the closure. Put an end to everything. Tanggapin na "tapos na ang lahat." Ang natapos na relasyon ay tulad ng mga basag na matalim na salamin. Minsan, mas mainam na huwag na siyang pulutin at buuin kaysa masaktan muli ang iyong damdamin."

5. FELLOWSHIP with Family and Friends. They are your refuge in many ways. Avoid being alone. Have a support system/emotional shock absorber. Makapagbibigay sila ng matitinding encouragement. As Proverbs 12:25 tells us, "Anxiety in a man's heart weighs him down, but a good word makes him glad."

6. FIND Activities which can ease the pain (i.e.leisure travel, comfort food, read books). Keep yourself busy. Counter sadness with preoccupation with things that are fun and enjoyable. Channel your energies to worthwhile activities. Now is the time to love yourself (one thing you may have forgotten when you were in a relationship).

7. FORGIVE yourself and your ex. This may take time but this is the way to go. Be better, not bitter. Get rid of anger and other emotional baggages. Never argue with the person because it can only worsen the situation. FREE Yourself from pain! Kung ikaw ang dahilan ng breakup, patawarin ang sarili. Hindi lang ikaw ang may pagkukulang.

8. FALL IN LOVE again. There is wisdom in the "2-year rule" before commencing a new relationship. Take time to heal unresolved feelings. Matapos ang recuperation period, pagbigyan ang puso na muling magmahal at mahalin. Meet new people and potential partners. Sa iba, mas matagal ang recovery. The rule of the thumb is: huwag papasok sa relasyon nang hindi pa lubusang nakaka-move on (iyong wala na ang sakit at galit kapag nagkita muli kayo ni ex).

9. FOCUS on God's love for you. Walang ibang magmamahal sa iyo nang todo kundi si Lord. Huwag mong hanapin ang kaligayahan sa ibang tao. Si Lord ang greatest lover mo. Sa Kaniya, kumpleto ka! Isapuso ang awit ni David sa Psalm 34:18-19: "The Lord is near to the brokenhearted and saves the crushed in spirit. Many are the afflictions of the righteous, but the Lord delivers him out of them all."

TANGGALIN ANG BABOY SA PULITIKANG PINOY

Pinatindi ng Napoles corruption scandal ang galit ng sambayanan ukol sa maling paggamit ng pera ng bayan sa pamamagitan ng Priority Development Assistance Fund (PDAF) o mas kilala sa tawag na "pork barrel." Ayon sa Commission on Audit (COA) Report, mahigit P1.6 bilyong pondo ng tatlong senador ang napunta sa mga pekeng NGOs. Aabot naman sa 17 banko ang pinaglagakan ng mahigit na 400 bank accounts ni Napoles. Ang kasong ito ay ilan lamang sa napakaraming kaso ng pangungurakot sa buwis ng bayan.

Ang pork barrel ay isang lump-sum budget na ibinibigay sa presidente at mga mambabatas taon-taon at malaya nilang nailalaan kung saan nila gustong gastahin. May 200M ang bawat senador, samantalang 70M naman ang mga miyembro ng Mababang Kapulungan. Maaaring hindi sila ang humahawak ng pondo subalit sila ang nasusunod kung ano ang mga proyekto na dapat puntahan ng mga pondong ito.

Aabot sa P27 bilyon ang matatanggap ng lahat ng mga senador at kongresista sa budget sa taong 2014. Mahirap paniwalaan na ang mga perang ito ay talagang maibubuhos sa serbisyong pampubliko. Ito ay bunga ng samut-saring estilo ng mga pulitiko at mga kakuntsaba nilang mga contractor upang nakawin ang pera ng bayan. Sa maraming pagkakaton, halos 80 porsyento ng nakalaang pondo ay napupunta sa bulsa ng mga pulitiko, samantalang 20 porsyento lamang ang napupunta sa proyekto. Huwag na tayong magtaka na kung hindi overpriced ay substandard ang pagkakagawa ng maraming public infrastructure projects.

Katulad ng pagpasa sa Anti-Political Dynasty Bill, isang suntok sa buwan ang suhestiyon na i-abolish ang pork barrel sa kasalukuyan dahil nasa puwesto ang mga mambabatas na sangkot sa anomalya. Hindi kailanman papayagan ng mga senador at kongresista na mawala ito dahil ito ang kanilang instrumento upang makuha ang suporta ng mga tao, lalo na kung malapit na ang eleksyon. Ito rin ang sandata nila upang talunin ang mga bagito at walang pera sa pulitika.

Hindi pabor ang presidente sa pagbuwag sa pork barrel. Mas pahihirapan daw kasi nito ang pagbibigay ng serbisyo publiko lalo na kung sa national government pa aasa ang mga local government units para sa kanilang mga pangangailangan. Ngunit kailangan ding tingnan kung paano ginagamit ng presidente ang kanyang kapangyarihan upang hindi ma-release ang PDAF ng mga pulitikong kumakalaban sa kanyang liderato. Sa isang COA audit report, milyun-milyong pondo ang pinamudmud ng dating Pangulong Macapagal-Arroyo sa mga miyembro ng kaniyang partido at oposisyon mula 2007 hanggang 2009 kung kailan humarap siya sa matinding krisis pampulitika. Nasa kamay ng mga miyembro ng kongreso ang susi para tanggalin ang pork barrel. Ngunit kung ayaw ng presidente, huwag umasang susunod ang mga mambabatas.

Kung nais ng mga mambabatas na makatulong sa kanilang mga kababayan sa mas epektibong paraan, maaari namang padaanin ang pondo sa mga regional, provincial, at municipal development councils. Sa ganitong paraan, mas magiging sensitibo ang mga programa sa pangangailangan ng mga nakararami, kaysa sa iilan lamang.

Gayundin, dapat maging matapang at maagap ang Commission on Audit sa paghain ng kanilang imbestigasyon. Sadyang napakabagal ng COA sa pagsasaayos ng mga report. Kailangang magkaroon ng mabilis na sistema ng auditing upang imbestigahan ang mga expenditure records ng mga mambabatas at masawata ang mabilis na paglalaho ng pera ng bayan.

 Ang isang matinding problema ay nangangailangan ng matinding solusyon. Ang pork barrel ay hindi nakatuon sa pagpapaunlad ng bayan kundi sa pagbili ng suporta ng taumbayan. Ugatin natin ang problema. Kung walang pork barrel, walang sistemang aabusuhin. Tanggalin ang "baboy" sa pulitikang Pinoy.

Ang Opinyon ng Pilipino ay isinulat ni Ronald Molmisa ng Pananaw Pinoy. Dahil sa isang bansang may demokrasya, opinyon ng bawat isa ay mahalaga.